Was bleibt eine Welt
Gisteravond – het was warm, te warm om binnen te blijven, dus ik ben een eindje gaan fietsen – heb ik het toch weer gedaan. Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ik had mezelf beloofd niet meer toe te geven, maar toen ik thuiskwam had ik twee boeken bij me.
Ter verdediging moet ik zeggen dat het ene boek een cadeau is, en het andere een heel mooi boekje. Een uitgave van Rilkes Florenzer Tagebuch, in 1982 verschenen bij Insel Verlag. Een klein stukje:
Was bleibt einer Welt, welche die reinste Glückseligkeit in den zeitlosen Himmeln und das blutigste Leid irgendwo in der brennenden Hölle glaubt? Glanz und Dunkel, Liebe und Haβ, Sehnsucht und Verzweiflung, Erfüllung und Ewigkeit, Zorn und Zagheit – das alles gehört ihr nicht zu. Sie liegt arm und farblos mittendrin und hat eine einzige Dämmerung über Nacht und Tag.
Ik denk hierbij meteen aan puriteinen, aan geloofsgroepen die iedere kwade gedachte belonen met een donderpreek, en ieder moment van genot met een extra donderpreek. Voor wie het hele leven één langgerekte zondag is. Warm en benauwd, in driedelig zwart, en wachten. Alleen maar wachten op een ‘zeitlose Himmel’ of een ‘brennende Hölle’. – Altijd leuk om aan strenggereformeerden te denken…
Maar aan de andere kant: de talloze boeken die in 100 pagina’s uitleggen hoe je de lotto moet winnen, of gelukkig moet zijn. Die beloven ieder leed uit te bannen, van wie je de hele dag alleen maar blij moet zijn. In dezelfde hoek als hierboven: evangelische christenen, al hanteren zij een dikker boek. Maar met name seculier is er een hele industrie van ‘zaligmakers’ onstaan. Maar was bleibt eine Welt, welche nur noch glücklich sein soll?
PS: voor de cadeau-ontvanger een hint (ook uit Florenzer Tagebuch):
Da war der Bann gebrochen: es war, als wäre ich eben erst würdig geworden, in einen Kreis von Männern einzutreten, von denen ich bislang aus zehntem Munde hatte erzählen hören. Wie anders sie waren als das Gerücht!
Reageer