Keuzes en verantwoordelijkheid
Politiek gaat over het maken van keuzes – over gratis schoolboeken, hoogte van uitkeringen, aanschaf van straaljagers, en bijvoorbeeld over het wettelijk kader van het pensioenstelsel. Als je een keuze gemaakt hebt, moet je ook verantwoordelijkheid nemen voor die keuze en voor haar gevolgen. Een ambtenaar is geen politicus maar een uitvoerder. Hoeft dus ook geen (beleids)beslissingen te nemen en geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen ervan. Hij kan zich beroepen op de wet die hij uitvoert en verwijzen naar de politiek die de wetten maakt, zoals afgelopen zondag scheidend AFM-topman Arthur Docters van Leeuwen deed bij Buitenhof.
Voor de politicus licht dat wezenlijk anders: een minister draagt verantwoordelijkheid voor de keuzes die zijn regering (en vorige!) maakt, en voor de gevolgen ervan. Piet Hein Donner lijkt daar anders over te denken. In een kort interview met het Financieele Dagblad van vandaag gaat het over API’s: Algemene PensioenInstellingen. Zomaar een paar citaten:
Het meest wezenlijke element van ons pensioenstelsel is de verplichte deelneming. Een belangrijke conclusie uit het advies van de heer Drijber is dat die vanuit Europees recht gezien ook in de toekomst houdbaar blijft.
De heer Drijber constateert dat de Europese wetgeving meer ruimte laat dan werd verondersteld.
De heer Drijber die hier genoemd wordt is Berend Jan Drijber, advocaat bij de landsadvocaat en specialist op het gebied van Europees recht. Opzich heel goed dat de minister zich laat adviseren, hoewel je zou vermoeden dat het ministerie zelf vol zit met specialisten op dit terrein. Maar goed, het is bij de landsadvocaat dus wellicht dat er een aantrekkelijke korting op het uurtarief is bedongen… Waar ik me wat ongemakkelijk bij voel is dat de minister hier doet alsof Europees recht iets is dat van buiten komt. Als een soort goddelijke openbaring, stevig gebeiteld in stenen tafelen waarop wij eenvoudige stervelingen geen invloed hebben. En waarvoor wij, of in dit geval politici, geen verantwoordelijkheid dragen.
Als (blijkbaar recente, want ons pensioenstelsel onderging de laatste decennia niet zo veel ingrijpende wijzigingen) Europese afspraken het fundament van een stelsel aantasten, zal dat niet even tussendoor zijn besloten. Dat is een wezenlijke beslissing die in de ministerraad besproken zal zijn. De ministerraad waarvan Piet Hein Donner zelf al enkele jaren deel uitmaakt. Maar deze minister – en zijn gehele ministerie met hem – was, zo moeten wij geloven, niet op de hoogte.
Of de ministerraad en al die beleidsambtenaren hebben zitten slapen, of Piet Hein verschuilt zich achter Brussel. Wat er ook gebeurt, hij wast zijn handen in onschuld want het moet van Europa.
Reageer