Holocaust
Het is misschien wat pijnlijk om bij de holocaust een citaat van de Prins van Oranje te gebruiken: ‘Ach, dat is ook maar een mening. Daar staan andere tegenover.’ Maar om het ontkennen ervan nu strafbaar te stellen, gaat ook wel weer wat ver. Ik kan me voorstellen dat Duitsland en Oostenrijk en historisch bijzondere band hebben met de holocaust, en eigenlijk geldt dat voor heel Europa. Maar om nu 62 jaar na dato nog met een strafbaarstelling te komen…..
Als je dit soort revisionisme al zou willen bestraffen, dan zie ik meer in het iets algemenere recente voorstel van Tineke Huizinga: stel het ontkennen van iedere volkerenmoord strafbaar. Maar ook dat lijkt me geen goed idee. Als mensen historische feiten willen ontkennen, dan kan dat. Het houdt in ieder geval het verstandige deel der mensheid scherp in het bestrijden van lieden als David Irving en in het herdenken van bijvoorbeeld de holocaust.
In Nederland heeft de Hoge Raad in 1995 bedacht dat het ontkennen van de holocaust valt onder discriminatie, en het daarmee via een achterdeur strafbaar gemaakt. Het zullen wijze heren zijn, maar helemaal volgen doe ik het niet….
Los daarvan: is dit nu iets wat op Europees niveau geregeld moet worden? We moeten niet alles wat we belangrijk vinden voor heel Europa in één keer te regelen, tenzij dat nodig is. Je maakt er geen vrienden mee (in het eigen land is het als het goed is al geregeld, en in de landen waar het niet van de grond komt, is er blijkbaar gewoon geen meerderheid voor), hooguit bevorder je er de ‘Daar heb je de Euro-bureaucraten uit Brussel weer’-sentimenten mee.
Heb je dat arrest van de Hoge Raad gelezen? Ik neem aan dat het gaat om de kennelijk intentie waarmee iemand iets ontkent. Niet het ontkennen van feiten als zodanig hoeft strafbaar te zijn, maar als het gebeurt om een wijze die duidelijk bedoeld is om mensen te kwetsen, dan kan ik me voorstellen dat de wetsartikelen op dat punt al voldoende soelaas bieden. Het wetsvoorstel van Tineke Huizinga – ik heb me daar wel goed in verdiept – voegt inhoudelijk ook niets toe aan de andere 137-plus-een-letter SR en daarom is het ook overbodig. Het is een bewust samenraapsel van formuleringen uit de andere artikelen en het stelt niets meer strafbaar dan er al strafbaar is. Het enige nieuwe is dat het voorstel volkerenmoord expliciet benoemt. Maar het op wetenschappelijke gronden betogen dat je de moord op veel Armeniërs in 1915 geen genocide kunt noemen, valt er nadrukkelijk niet onder. Maar omdat het niets toevoegt, zou ik er tegen zijn. Aan symboolwetgeving heb je niets. In het voorjaar hadden we Joost Lagendijk, EP-lid voor GroenLinks, te gast in het Historisch Café en hij keerde zich toen ook erg tegen de Franse voorstellen om ontkenning van de Armeense genocide strafbaar te zetten: omdat je historische feiten niet bij wet kunt vastleggen. Hij hoopte toen erg dat rechts Frankrijk op dit punt de overhand zou krijgen. Vrije academische weerlegging van leugens maakt meer indruk dan de indruk dat de staat censureert. Toen journalisten van Der Spiegel voorhielden dat ontkenning van de Sjoa in Duitsland strafbaar was, merkte hij op dat je in Iran daar tenminste vrij over mocht discussiëren. Over veel andere dingen mag dat daar weer niet. Maar het is inderdaad niet verstandig om feiten bij wet vast te leggen als de publieke en wetenschappelijke opinie ze ook wel kan bevestigen.
Het arrest heb ik, moet ik bekennen, niet gelezen. Het is ook niet online beschikbaar op de webstite http://www.rechtspraak.nl. Maar we zijn het erover eens dat het enkele ontkennen van historische feiten niet strafbaar zou moeten zijn. We willen tenslotte geen Staatswaarheid, daar hebben we denk ik al voldoende niet altijd positieve ervaringen mee opgedaan.
Of uitlatingen strafbaar zouden moeten zijn omdat zij als kwetsend ervaren worden, is een ander punt. Ik ben hier niet helemaal uit: moeten we nu mensen opsluiten om dat wat zij zeggen tegen het zere been is van anderen? Als die regel consequent wordt toegepast, is het einde zoek. Demonstreren met hakenkruisvlaggen, en teksten scanderen als ‘Wir kommen wieder’, lijkt me overigens een ander verhaal. Hier is sprake van ee bedreiging.