Mill
Zojuist nog even gelezen, naar aanleiding van een vraag naar mijn Heine-citaat (‘Dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen’):
‘If all mankind minus one, were of one opinion, and only one person were of the contrary opinion, mankind would be no more justified in silencing that one person, than he, if he had the power, would be justified in silencing mankind. Were an opinion a personal possession of no value except to the owner; if to be obstructed in the enjoyment of it were simply a private injury, it would make some difference whether the injury was inflicted only on a few persons or on many. But the peculiar evil of silencing the expression of an opinion is, that it is robbing the human race; posterity as well as the existing generation; those who dissent from the opinion, still more than those who hold it. If the opinion is right, they are deprived of the opportunity of exchanging error for truth: if wrong, they lose, what is almost as great a benefit, the clearer perception and livelier impression of truth, produced by its collision with error.’
Het heeft te maken met andere posts op dit logje – blijkbaar voel ik een blijvende noodzaak deze open deur in te trappen…
Dit zijn de gebruikelijke verlichtingsgedachten, die telkens uit hun context gerukt worden en verheven worden tot het dogma van de zelfbeschikkende individualiteit, die zijn hoogste vervulling lijkt te moeten vinden in de totale ongebondenheid, even hoog, almachtig en eenzaam als God…
De vileine eenzijdigheid van zulke teksten ligt erin dat men het altijd zo voorstelt alsof 1 individu (en we weten allemaal wie daar mee bedoeld wordt) de anderen onderdrukt, monddood maakt, etc. Maar men gaat daarmee volledig voorbij aan de verbondenheid, die er ‘van nature’ tussen mensen is en aan de verbondenheid die mensen zelf met elkaar kunnen aangaan…
Sterker nog: mensen zijn eerst met elkaar verbonden voordat ze zich van elkaar kunnen of willen losmaken…
@HU: Het citaat gaat er niet van uit dat één individu de rest onderdrukt, maar juist van de onderdrukking van het individu door de meerderheid. De staat, het ‘gesundes Volksempfinden’, of wat al niet meer – inderdaad kan daar ook de kerk bij horen.
Waar het om gaat is de pluriformiteit van het debat. Door afwijkende meningen niet te onderdrukken, maar juist aan te moedigen, scherp je ook je eigen geest en kennis.